الشيخ محمد علي الگرامي القمي

47

مالكيت ها ( فارسى )

نمايد از او گرفته و به ديگرى تحويل مىشود . . . « 1 » ليكن روايت مزبور اعتبار سندى ندارد و موافق با روش و اعتبار عقلائى نيز نمىباشد ، زيرا تعطيل زمين به نوع محصول ، قدرت زمين و امكانات صاحب زمين مىباشد . ممكن است واگذاردن زمينى در دو سال تعطيل حساب شود . و واگذاردن زمينى در 4 سال هم تعطيل نشود ، مثلًا كشت زعفران احتياج به واانداختن چند سال دارد ، تا زمين قدرت كافى به دست آورد ، و ممكن است صاحب زمين دو سال براى قدرت زمين ( در هر نوع كشت ) آن را واگذارده باشد ، و سال سوّم هم امكانات كشت نداشته باشد ، ليكن براى تحصيل امكانات در فاصلهء كوتاهى اميدوار باشد و بنابراين همانطور كه استاد بزرگوارمان امام خمينى فرموده است مدّت خاصى ميزان نمىباشد . به هر حال ادلّهء حقوق اسلامى ما اين مطلب را ثابت مىكند كه آباد كردن زمين موجب ملكيّت آن است . تا مردم تشويق به آباد كردن زمين‌هاى باير شوند . زمينهاى باير بالعرض - زمينهاى آباد بالأصل آنچه گفتيم دربارهء زمينهاى بايربالأصل بود ، زمين‌هاى باير بالعرض نيز همين حكم را دارند . ( باير بالعرض يعنى زمين‌هائى كه زمانى آباد بوده و صاحبانى داشته‌اند ليكن بعدا صاحبانش هجرت كرده و آنها را رها

--> ( 1 ) - 17 / 1 احياء موات وسائل .